Bliskość i dotyk – jak wspierać poczucie bezpieczeństwa niemowlaka?

Potrzeba bliskości i dotyku towarzyszy nam przez całe życie, jednak w pierwszych dniach, miesiącach i latach życia stanowi fundament przetrwania. Więź z opiekunem jest niezwykle ważna a wręcz niezbędna dla prawidłowego rozwoju emocjonalnego i fizycznego dziecka. Wpływa ona bezpośrednio na zachowania w ciągu całego życia, na budowanie przyszłych relacji, a także na poczucie bezpieczeństwa, postrzeganie świata oraz poczucie własnej wartości.

Dlaczego bliskość z dzieckiem jest podstawą jego prawidłowego rozwoju?

Bliskość z dzieckiem ma znaczenie. Przytulenie w chwilach płaczu, spokojny ton głosu, gdy wydaje nam się, że nasze dziecko może być przestraszone lub delikatny masaż jako rytuał przed zasypianiem – to drobne momenty, które mają niezwykłą moc. Badania nad przywiązaniem (John Bowlby i Mary Ainsworth) dowodzą, że te codzienne drobne czułości tworzą fundament bezpiecznego przywiązania. To dzięki niemu w dziecku buduje się przekonanie:

“Świat jest bezpiecznym miejscem, a ja jestem ważny i wartościowy”.

Jak dotyk wpływa na rozwój mózgu i regulację emocji niemowlęcia?

Dotyk i bliskość wpływają również na rozwój mózgu i regulacje emocji. Kiedy maluch doświadcza czułej autentycznej obecności rodzica jego układ nerwowy uczy się wyciszania. Najpierw dzieje się to dzięki rodzicowi, a z czasem sam nabiera umiejętności regulacji własnych emocji. Badania naukowe potwierdzają również wpływ czułego dotyku na obniżanie poziomu kortyzolu (hormonu stresu) i wydzielanie się oksytocyny (hormonu więzi/miłości).

Kiedy wydziela się oksytocyna? Codzienne sposoby na bliskość z maluchem

 Oksytocyna wydziela się między innymi podczas:

●      przytulania,

●      głaskania po plecach,

●      karmienia piersią/ karmienie butelką w czułym kontakcie z opiekunem (ciało do ciała, kontakt wzrokowy),

●      noszenia,

●      kołysania,

●      kontaktu skóra do skóry,

●      ciepłego, spokojnego kontaktu wzrokowego,

●      śpiewania kołysanek (nawet jeśli rodzic fałszuje 😊),

●      trzymania za rękę.

Świadoma bliskość fizyczna – czym różni się od zwykłej opieki nad dzieckiem?

Bliskość fizyczna to język, który dziecko rozumie od pierwszych chwil życia. Jest oznaką akceptacji i troski ze strony opiekuna. Nie każdy rodzaj bliskości wpływa na rozwój bezpiecznej więzi – brak cierpliwości, zadaniowość, nieobecność emocjonalna i skupienie wyłącznie na zrealizowaniu podstawowych potrzeb wynikających z opieki nad dzieckiem może wywołać u dziecka niepokój. Dlatego bardzo istotna jest świadoma, cierpliwa, pełna ciepła i troski bliskość fizyczna.

Jak własne dzieciństwo wpływa na budowanie więzi z niemowlakiem?

Warto pamiętać, że sposób w jaki sami doświadczyliśmy bliskości w dzieciństwie może wpływać na to jak budujemy ją z własnym dzieckiem. U wielu rodziców bliskość nawiązywana będzie spontanicznie w czasie codziennego kontaktu podczas opieki i zabawy. Niektórzy będą potrzebowali na nią więcej czasu. Trudności te nie oznaczają braku miłości, a raczej przeżywanie przez rodziców emocji związanych z przystosowaniem się do nowej roli, natłoku nowych obowiązków i nowej rzeczywistości. Żaden rodzic nie jest zawsze cierpliwy, spokojny i uważny. W budowaniu ważniejsze jest podejmowanie prób zrozumienia, autentyczna obecność i poszukiwanie – „nie wiem co czujesz, nie wiem z czym się zmagasz, jednak chcę zrozumieć”.

Budowanie więzi to proces, wymaga on pracy ze strony rodziców/opiekunów. \ Z czasem staje się on jednak naturalny i daje wiele radości i korzyści nie tylko dziecku, ale również rodzicowi. Jest też inwestycją na lata w relacji rodzic-dziecko.

 

Szukasz pomocy?
Dowiedz się więcej →